Eerste anti-verspillingsschap geopend bij Jumbo Wageningen

20 maart 2018

Burgemeester Geert Van Rumund en WUR-bestuurder Louise Fresco openden een speciaal schap bij Jumbo Wageningen met producten die gemaakt zijn van voedsel dat anders zou worden weggegooid. Onder het motto 'verspilling is verrukkelijk' zijn vanaf nu in de lokale Jumbo supermarkt deze producten te koop. Zo kan je zelf op een eenvoudige manier bijdragen om voedselverspilling tegen te gaan.

Is verspillen verrukkelijk?

Door Dolores Brouwer

Voedsel verspillen is zonde. Zeker tegen het licht van een alsmaar groeiende wereldbevolking. Al dat voedsel dat voor mensen wordt geproduceerd zou ook door mensen moeten worden gegeten. Maar een derde haalt ons bord niet. Het wordt weggegooid, vergist of verwerkt tot diervoeder. Wat is daaraan te doen? Dat vroegen diverse partijen zich af. Ze sloegen de handen ineen met als resultaat een ‘Verspillingsschap’.

Het schap dat 20 maart jl. in de Jumbo te Wageningen werd onthuld, is een unicum, niet alleen in Nederland, maar ook in de wereld. Onder de titel 'Verspilling is Verrukkelijk' vormt het een platform voor een groep ondernemers met oplossingen voor voedselverspilling. Het wordt bovendien een levende proeftuin, een plek om te bestuderen hoe voedselverspilling kan worden tegengegaan. George Verberne, franchisenemer van Jumbo, faciliteert het schap op persoonlijke titel. “Twee jaar geleden was ik aanwezig bij een verspillingslunch, georganiseerd door de Rabobank. Toine Timmermans, Programmamanager Duurzame voedselketens bij WUR, hield daar een presentatie over voedselverspilling. Ik schrok enorm toen ik hoorde dat een derde van al het geproduceerde voedsel ons bord niet haalt. Ik dacht, dit moet toch anders kunnen? Bij een bijeenkomst in de Verspillingsfabriek ontmoette ik andere ondernemers die ook iets wilden doen tegen de verspilling. Zij waren vol passie producten aan het maken van onverkoopbaar voedsel, maar ze misten een platform om het verhaal groot neer te kunnen zetten.

Na gesprekken ook met de Gemeente Wageningen en Wageningen University & Reseach (WUR) heb ik aangeboden om dat platform te faciliteren door middel van een speciaal schap. Tja, als het ergens moet gebeuren dan is het toch in Nederland en dan in het bijzonder in Wageningen!” Verberne verklapt nog een geheim. “Het schap staat er eigenlijk al een week en de producten verkopen goed. Ook hebben we in de winkel stiekem kromme komkommers naast gewone neergelegd. Met dezelfde prijs. En het mooie is dat afgelopen week 25% van de verkochte komkommers krom waren!”

Samenwerking Gemeente en Universiteit

De onthulling van het schap was een gezamenlijke actie door burgemeester Geert van Rumund van de Gemeente Wageningen en Louise Fresco voorzitter van de Raad van Bestuur van WUR. Fresco vindt het een belangrijk initiatief, passend in de mondiale missie van de Universiteit. “Voedselverspilling is al heel lang een onderwerp dat we bestuderen. Er zitten zoveel kanten aan het vraagstuk. Hoe kunnen we voedselverspilling voorkomen? Welke technische oplossingen dragen bij aan minder verspilling? Kunnen we misschien aardbeien maken die minder snel bederven? Welk plastic moeten we om voedselproducten doen zodat ze langer goed blijven? Maar ook: hoe kunnen we het gedrag van de consument veranderen zodat deze minder verspilt, niet te veel inkoopt of de producten op een goede manier bewaart?” Burgemeester Van Rumund is ook erg blij met het initiatief en de samenwerking met WUR. “Als gemeente op weg naar Wageningen Klimaatneutraal in 2030 is voedselverspilling een onderwerp dat zeker niet mag worden vergeten.” Wethouder duurzaamheid Lara de Britto verraste Verberne na de onthulling met een bonus. Hij ontving de eerste Mijlpaal, een groot bord met de tekst ‘Mijlpaal op weg naar Klimaatneutraal Wageningen in 2030.’ Het bord mag in zijn winkel staan tot het doorgaat naar een volgend belangrijk duurzaam initiatief.

Meer lezen....

Landelijke injectie tegen voedselverspilling

Ook het kabinet steunt de ambitie van diverse bedrijven, organisaties en kennisinstellingen om uiterlijk in 2030 de voedselverspilling te halveren. Met die doelstelling is Nederland een koploper in de strijd tegen voedselverspilling. Minister Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit kondigde op 20 maart aan de komende vier jaar 7 miljoen euro te willen investeren om deze ambitie waar te maken. Dat we jaarlijks in Nederland twee miljoen ton voedsel verspillen, bevalt haar niets. Ze wil waar nodig regels en wetten aanpassen om de verspilling tegen te gaan. De overheid heeft samen met bedrijven en maatschappelijke organisaties de krachten gebundeld in een Task Force, zij zijn te vinden op www.samentegenvoedselverspilling.nl

De producenten

De producenten hebben allemaal een ander verhaal en toch ook weer hetzelfde. Eén van de producenten met producten in het schap is Kromkommer. Het koopt groenten in van telers die zij vanwege het uiterlijk niet kunnen afzetten. Laurien Adriaanse, ketenregisseur bij Kromkommer informeert wekelijks bij aangesloten telers, wat er over is. “Wij betalen een eerlijke prijs voor de kromme groenten. Deze komen dan niet terecht in diervoer of biogas, maar in soep. We hebben eigenlijk nooit tekort aan grondstoffen. Natuurlijk heb je wel te maken met seizoenen. In Nederland geteelde courgette is er niet het hele jaar door. En wat doe je dan? Ga je dan uit het buitenland geïmporteerde kromme courgettes gebruiken of heb je dan een tijd geen courgettesoep? Dat zijn vraagstukken waar we wel over nadenken. Maar in principe werken we toe naar ons opheffingsfeest. We hopen dat de mentaliteit zo zal veranderen dat alle groenten in de toekomst bij elkaar liggen. Of ze nu recht of krom zijn.” Betuwse Krenkelaar is de naam voor sap en cider van Betuwse appels met een vlekje of plekje. Hilde Engels legt uit dat de missie van het bedrijf erachter verder gaat dan het tegengaan van voedselverspilling: “We willen ook aanjager zijn voor verduurzaming van de fruitteelt. Onze missie eindigt pas als de fruitteelt in de Betuwe ‘natuurinclusief’ is.” Hiermee bedoelt ze dat de teler in al zijn handelen duurzaamheid meeneemt. Het bedrijf betaalt de teler een gegarandeerde prijs voor de onverkoopbare appels, en biedt begeleiding richting duurzame teelt. “Wat de teler aan meerprijs ontvangt, investeert hij in het verduurzamen van zijn boomgaard. Je moet dan denken aan het aanleggen van bloemenranden, bijenhagen en een bepaalde manier van omgaan met de gewassen. Alles om wilde bijen aan te trekken. Want hoe meer wilde bijen in de boomgaard, hoe mooier de appels.” Na 1 jaar draaien is al 22.000 kg restfruit omgezet in cider en sprankel (alcoholvrije cider). “Telers, productie en afzetpunten zitten zoveel mogelijk in de Betuwe, maar door deelname aan het schap hopen we meer naamsbekendheid te krijgen en ons doel eerder te halen.” Een derde producent is GRO Mushrooms. Commercieel directeur Frank van Bokhorst vertelt meer over de producten die het bedrijf maakt van oesterzwammen. “We telen de zwammen op substraat gemaakt van koffiedik dat we ophalen bij grote Foodservice partijen zoals cateraars. Zij nemen uiteindelijk de verse oesterzwammen weer van ons af, of een samengesteld product met oesterzwammen. Zo heb je een compleet circulair systeem, iets dat in de voedselproductie heel lastig is.” Maar het bedrijf maakt ook andere producten op basis van oesterzwammen zoals bitterballen, chips of oesterzwam burgers. In de burgers zit voor de helft vlees en voor de helft oesterzwam. Bokhorst legt uit: “Het wordt echt een probleem om straks 9 miljard mensen te voeden. Het zou helpen als mensen meer plantaardig zouden gaan eten.” Maar Bokhorst, die zelf vegetariër is, kent het probleem. “Een vleeseter krijg je niet gauw aan een vegetarische burger. Dus houden wij hem en beetje voor de gek met een burger die slechts voor de helft uit vlees bestaat.” Het blijkt een gouden greep. La Place gaat de burger binnenkort verkopen. Daar ligt hij straks naast een vegetarische versie en een versie geheel van vlees.